Những loại hình marketing phổ biến hiện nay

Một điểm quan trọng là các loại hình này không hoàn toàn tách biệt. Một chiến dịch có thể đồng thời là content marketing, social media marketing và influencer marketing; một bài viết SEO vừa thuộc content marketing vừa thuộc search marketing. Vì thế, cách phân loại hữu ích nhất không phải chỉ ghi nhớ tên gọi mà là hiểu khách hàng được tiếp cận ở đâu, bằng cơ chế nào và trong giai đoạn nào của hành trình mua hàng.

Marketing truyền thống

Marketing truyền thống sử dụng các phương tiện ngoại tuyến như truyền hình, phát thanh, báo chí, tạp chí, biển quảng cáo, tờ rơi, thư trực tiếp hoặc hoạt động quảng bá tại điểm bán để đưa thông điệp đến thị trường.

Cơ chế chính của hình thức này là đưa thông điệp đến một lượng lớn người tiếp nhận, thay vì chờ khách hàng chủ động tìm kiếm. Do đó, marketing truyền thống phù hợp với mục tiêu tăng độ phủ thương hiệu, tiếp cận thị trường đại chúng hoặc tác động đến người tiêu dùng trong một khu vực địa lý cụ thể.

Điểm mạnh là khả năng tạo độ hiện diện rộng và lặp lại thông điệp trong đời sống thực. Hạn chế nằm ở khả năng cá nhân hóa và đo lường: việc xác định chính xác một biển quảng cáo, chương trình truyền hình hay tờ rơi đã trực tiếp tạo ra bao nhiêu khách hàng thường khó hơn các kênh kỹ thuật số.

Marketing truyền thống vì thế vẫn có giá trị khi đối tượng mục tiêu thường xuyên tiếp xúc với phương tiện ngoại tuyến, nhưng không nên mặc định rằng phạm vi tiếp cận lớn đồng nghĩa với hiệu quả chuyển đổi cao.

Digital marketing

Digital marketing là nhóm hoạt động marketing sử dụng môi trường kỹ thuật số như công cụ tìm kiếm, website, mạng xã hội, email, ứng dụng và các nền tảng trực tuyến để tiếp cận khách hàng.

Khác biệt quan trọng của digital marketing nằm ở khả năng thu thập tín hiệu hành vi và đo lường từng bước của quá trình tiếp cận. Doanh nghiệp có thể theo dõi những chỉ số như lượt hiển thị, lượt truy cập, tỷ lệ nhấp, lead, tỷ lệ chuyển đổi hoặc doanh thu được ghi nhận từ một chiến dịch.

Digital marketing không phải một kênh riêng lẻ mà là một nhóm lớn gồm nhiều hình thức khác nhau. SEO, quảng cáo tìm kiếm, social media marketing, email marketing hay affiliate marketing đều có thể nằm trong phạm vi digital marketing.

Lợi thế lớn nhất của nhóm này là khả năng nhắm mục tiêu, thử nghiệm và tối ưu dựa trên dữ liệu. Tuy nhiên, mức độ đo lường cao không có nghĩa dữ liệu luôn phản ánh hoàn toàn hành vi thực tế; tracking, mô hình attribution và các tương tác diễn ra trên nhiều thiết bị có thể khiến việc xác định đóng góp của từng kênh không tuyệt đối chính xác.

Content marketing

Content marketing tiếp cận khách hàng bằng việc tạo và phân phối nội dung có giá trị như bài viết, video, tài liệu hướng dẫn, podcast, infographic, báo cáo hoặc case study.

Thay vì bắt đầu bằng lời kêu gọi mua hàng, content marketing thường bắt đầu từ vấn đề, nhu cầu thông tin hoặc mối quan tâm của khách hàng. Nội dung giúp doanh nghiệp xây dựng nhận thức, giải thích giải pháp và tạo cơ sở để khách hàng đánh giá thương hiệu trước khi ra quyết định.

Hình thức này đặc biệt phù hợp với sản phẩm hoặc dịch vụ có quá trình cân nhắc tương đối dài, bởi khách hàng thường cần nhiều thông tin trước khi chuyển đổi.

Giới hạn của content marketing là kết quả thường không đến ngay sau khi xuất bản. Doanh nghiệp còn phải giải quyết các vấn đề về chất lượng nội dung, phân phối, khả năng tìm thấy và sự phù hợp với từng giai đoạn trong hành trình khách hàng. Xuất bản nhiều nội dung nhưng không giải quyết đúng nhu cầu không tự động tạo ra hiệu quả marketing.

SEO marketing

SEO marketing tập trung tăng khả năng xuất hiện của website trên kết quả tìm kiếm tự nhiên khi người dùng chủ động tìm thông tin liên quan đến sản phẩm, dịch vụ hoặc vấn đề mà doanh nghiệp có thể giải quyết.

Khác với hình thức đẩy thông điệp đến khách hàng, SEO khai thác nhu cầu đã được thể hiện thông qua truy vấn tìm kiếm. Đây là điểm tạo ra giá trị đặc biệt của kênh này: doanh nghiệp có thể xuất hiện đúng lúc người dùng đang tìm câu trả lời.

SEO thường liên quan đến chất lượng nội dung, cấu trúc website, khả năng thu thập và lập chỉ mục của công cụ tìm kiếm, liên kết, trải nghiệm trang và mức độ phù hợp giữa nội dung với ý định tìm kiếm.

SEO phù hợp với những lĩnh vực tồn tại nhu cầu tìm kiếm ổn định. Tuy nhiên, thứ hạng tự nhiên không được mua trực tiếp và cũng không được bảo đảm; kết quả phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh, chất lượng website và hệ thống xếp hạng của công cụ tìm kiếm.

Search Engine Marketing và quảng cáo PPC

Search Engine Marketing theo cách sử dụng phổ biến hiện nay thường đề cập đến hoạt động quảng cáo trả phí trên công cụ tìm kiếm. Trong mô hình PPC — pay per click — doanh nghiệp thường trả phí khi người dùng nhấp vào quảng cáo.

Điểm khác với SEO nằm ở cơ chế phân phối. SEO tìm cách đạt khả năng hiển thị tự nhiên, trong khi quảng cáo tìm kiếm sử dụng ngân sách để tham gia hệ thống đấu giá quảng cáo và tiếp cận người dùng theo từ khóa, đối tượng hoặc các tín hiệu liên quan.

Hình thức này phù hợp khi doanh nghiệp muốn tiếp cận nhu cầu có chủ đích cao và cần tạo lưu lượng truy cập nhanh hơn so với việc chờ tích lũy hiệu quả SEO.

Tuy nhiên, việc có traffic ngay không đồng nghĩa chiến dịch có lợi nhuận. Hiệu quả còn phụ thuộc vào chi phí mỗi lượt nhấp, mức độ liên quan của truy vấn, chất lượng landing page, tỷ lệ chuyển đổi và giá trị kinh tế của mỗi khách hàng.

Social media marketing

Social media marketing sử dụng các nền tảng mạng xã hội để phân phối nội dung, tương tác với cộng đồng, quảng bá thương hiệu và tạo nhu cầu.

Khác với tìm kiếm, nơi người dùng thường chủ động nhập truy vấn, mạng xã hội có thể đưa nội dung đến khách hàng trước khi họ thể hiện nhu cầu mua hàng rõ ràng. Vì vậy, social media đặc biệt hữu ích trong giai đoạn tạo nhận biết, khơi gợi sự quan tâm và duy trì tương tác với thương hiệu.

Hoạt động social marketing có thể bao gồm nội dung tự nhiên, xây dựng cộng đồng, livestream, video ngắn và quảng cáo trả phí. Thuật toán phân phối của từng nền tảng ảnh hưởng lớn đến số người có thể nhìn thấy nội dung.

Điểm cần lưu ý là số lượt thích hoặc lượt theo dõi không tự động phản ánh kết quả kinh doanh. Chỉ số cần theo dõi phải gắn với nhiệm vụ thực tế của chiến dịch, chẳng hạn mức độ tiếp cận khi xây dựng nhận biết hoặc lead và doanh thu khi mục tiêu là chuyển đổi.

Email marketing

Email marketing sử dụng email để giao tiếp trực tiếp với người đã cung cấp địa chỉ liên hệ, chẳng hạn khách đăng ký nhận tin, khách hàng tiềm năng hoặc khách hàng hiện tại.

Khác với nhiều kênh phụ thuộc vào thuật toán phân phối công khai, email cho phép doanh nghiệp xây dựng kênh giao tiếp trực tiếp với danh sách người nhận của mình. Nội dung có thể được phân chia theo nhóm khách hàng, hành vi hoặc giai đoạn trong hành trình mua.

Email thường được sử dụng để nuôi dưỡng lead, gửi nội dung hữu ích, giới thiệu sản phẩm, nhắc lại hành động chưa hoàn tất và chăm sóc khách hàng sau mua.

Hiệu quả của email phụ thuộc nhiều vào chất lượng danh sách và mức độ phù hợp của thông điệp. Gửi quá thường xuyên, thiếu sự đồng ý hoặc gửi nội dung không liên quan có thể làm tăng tỷ lệ hủy đăng ký và ảnh hưởng khả năng email được chuyển tới hộp thư chính.

Influencer marketing

Influencer marketing hợp tác với cá nhân có khả năng ảnh hưởng đến một cộng đồng cụ thể để giới thiệu thương hiệu, sản phẩm hoặc thông điệp.

Cơ chế cốt lõi không chỉ nằm ở lượng người theo dõi mà ở mối quan hệ và mức độ tin cậy giữa người sáng tạo nội dung với cộng đồng của họ. Một influencer có lượng người theo dõi nhỏ nhưng đúng nhóm khách hàng đôi khi có giá trị hơn một tài khoản lớn nhưng ít liên quan đến sản phẩm.

Hình thức này phù hợp khi quyết định mua chịu ảnh hưởng mạnh bởi trải nghiệm, đánh giá cá nhân, phong cách sống hoặc bằng chứng xã hội.

Rủi ro xuất hiện khi lựa chọn influencer chỉ dựa trên độ nổi tiếng. Sự không phù hợp giữa hình ảnh người ảnh hưởng và thương hiệu, tệp người theo dõi kém chất lượng hoặc nội dung quảng bá thiếu tự nhiên đều có thể làm giảm hiệu quả.

Affiliate marketing

Affiliate marketing là mô hình trong đó đối tác giới thiệu khách hàng đến doanh nghiệp và nhận hoa hồng khi xảy ra hành động đã thỏa thuận, chẳng hạn đơn hàng, đăng ký hoặc lead hợp lệ.

Cơ chế này mang tính performance-based, vì chi phí của doanh nghiệp thường gắn trực tiếp với kết quả mà đối tác tạo ra. Affiliate có thể là website nội dung, publisher, creator, trang so sánh hoặc các đối tác có khả năng tạo traffic và chuyển đổi.

Ưu điểm của mô hình là doanh nghiệp có thể mở rộng mạng lưới phân phối mà không phải tự sở hữu toàn bộ điểm tiếp cận.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần quản lý cách đối tác quảng bá thương hiệu, chất lượng traffic, chính sách ghi nhận chuyển đổi và nguy cơ gian lận. Nếu chỉ tăng số affiliate mà không kiểm soát chất lượng, quy mô lớn hơn chưa chắc tạo ra khách hàng có giá trị hơn.

Direct marketing

Direct marketing tiếp cận trực tiếp một cá nhân hoặc nhóm khách hàng bằng thông điệp có khả năng dẫn tới hành động cụ thể. Email, SMS, telesales, thư trực tiếp hoặc tin nhắn cá nhân hóa đều có thể trở thành phương tiện của direct marketing.

Điểm phân biệt nằm ở tính trực tiếp và khả năng xác định người nhận, không phải ở việc hoạt động diễn ra online hay offline.

Direct marketing phù hợp khi doanh nghiệp đã có dữ liệu khách hàng và muốn thúc đẩy một phản hồi cụ thể như đăng ký, đặt lịch, yêu cầu tư vấn hoặc mua hàng.

Do sử dụng thông tin liên hệ cá nhân, loại hình này đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát sự đồng ý, tần suất tiếp xúc và các quy định liên quan đến quyền riêng tư. Tiếp cận trực tiếp nhưng thiếu sự phù hợp rất dễ bị khách hàng xem là spam.

Event marketing và experiential marketing

Event marketing sử dụng hội nghị, hội thảo, triển lãm, workshop, lễ ra mắt hoặc sự kiện trực tuyến để tạo điểm tiếp xúc trực tiếp giữa thương hiệu và khách hàng.

Experiential marketing đi xa hơn việc tổ chức sự kiện đơn thuần khi thiết kế một trải nghiệm có chủ đích để người tham gia tương tác với thương hiệu, sản phẩm hoặc thông điệp.

Hai hình thức này có giá trị khi khách hàng cần trải nghiệm, quan sát, thử sản phẩm hoặc trao đổi trực tiếp trước khi đưa ra quyết định. Chúng cũng phù hợp với những lĩnh vực mà quan hệ cá nhân và sự tin tưởng đóng vai trò lớn.

Đổi lại, sự kiện thường cần nhiều nguồn lực tổ chức và khó mở rộng với chi phí thấp như một số kênh kỹ thuật số. Hiệu quả nên được đánh giá dựa trên mục tiêu của sự kiện, thay vì chỉ dựa vào số người tham dự.

Relationship marketing và CRM marketing

Relationship marketing tập trung vào việc duy trì quan hệ dài hạn với khách hàng thay vì chỉ tối ưu một giao dịch riêng lẻ.

CRM marketing sử dụng dữ liệu trong hệ thống quản trị quan hệ khách hàng để hỗ trợ mục tiêu đó. Doanh nghiệp có thể phân nhóm khách hàng, ghi nhận lịch sử tương tác và thiết kế thông điệp phù hợp với từng giai đoạn của vòng đời khách hàng.

Khác với các hình thức chủ yếu tập trung thu hút khách hàng mới, relationship marketing chú trọng giữ chân, tăng mức độ gắn bó và phát triển giá trị của khách hàng hiện tại.

Hình thức này đặc biệt quan trọng với mô hình có doanh thu lặp lại hoặc nhiều cơ hội mua tiếp. Tuy nhiên, CRM chỉ là công cụ lưu trữ và vận hành dữ liệu; có hệ thống CRM không đồng nghĩa doanh nghiệp đã xây dựng được quan hệ tốt nếu trải nghiệm thực tế của khách hàng không đáp ứng kỳ vọng.

Referral marketing và word-of-mouth marketing

Referral marketing khuyến khích khách hàng hiện tại giới thiệu người mới, thường thông qua chương trình giới thiệu có phần thưởng hoặc cơ chế ghi nhận cụ thể.

Word-of-mouth marketing rộng hơn, bao gồm việc khách hàng tự nguyện chia sẻ trải nghiệm và nói về thương hiệu với người khác.

Cả hai đều dựa trên sự truyền đạt giữa người với người, nhưng referral marketing thường có cơ chế được doanh nghiệp thiết kế rõ hơn.

Hình thức này phát huy tốt khi sản phẩm thực sự mang lại trải nghiệm đủ tích cực để khách hàng sẵn sàng giới thiệu. Chương trình thưởng có thể thúc đẩy hành vi giới thiệu, nhưng không thể bù đắp lâu dài cho chất lượng sản phẩm hoặc trải nghiệm khách hàng kém.

Outbound marketing và inbound marketing khác nhau thế nào?

Inbound và outbound là cách phân loại theo hướng tiếp cận khách hàng, vì vậy chúng có thể bao trùm nhiều loại marketing đã nêu.

Outbound marketing

Outbound marketing chủ động đưa thông điệp đến khách hàng. Quảng cáo truyền hình, quảng cáo hiển thị, cold email, telesales hoặc một số chiến dịch quảng cáo mạng xã hội đều có thể mang tính outbound.

Ưu điểm là doanh nghiệp có thể chủ động tạo độ phủ và tiếp cận những người chưa chủ động tìm kiếm. Đổi lại, mức độ gián đoạn thường cao hơn và khả năng tiếp nhận phụ thuộc mạnh vào targeting, thông điệp và thời điểm.

Inbound marketing

Inbound marketing tạo ra nội dung và điểm chạm để khách hàng tự tìm đến doanh nghiệp khi họ có nhu cầu. SEO, content marketing, tài liệu chuyên môn, webinar hoặc một số hoạt động nuôi dưỡng lead thường nằm trong hệ thống inbound.

Inbound có thể tạo nguồn khách hàng tích lũy theo thời gian, nhưng cần đầu tư vào nội dung, khả năng được tìm thấy và quy trình chuyển đổi. Nó không phải phương án thay thế tuyệt đối cho outbound; nhiều doanh nghiệp kết hợp hai hướng để vừa tạo nhu cầu mới vừa khai thác nhu cầu đã tồn tại.

So sánh nhanh đặc trưng của các loại marketing

Không có loại hình marketing nào luôn tốt hơn các loại còn lại. Giá trị của từng phương pháp phụ thuộc vào khách hàng đang ở đâu, đã có nhu cầu hay chưa, cần bao nhiêu thông tin trước khi mua, doanh nghiệp muốn tạo nhận biết hay chuyển đổi và khả năng đo lường của từng kênh.

Một chiến lược marketing thực tế thường kết hợp nhiều hình thức. SEO và content có thể thu hút nhu cầu chủ động; social media và influencer giúp tạo nhận biết; quảng cáo trả phí tăng tốc độ tiếp cận; email và CRM tiếp tục nuôi dưỡng và giữ chân khách hàng. Điều quan trọng không phải sử dụng càng nhiều kênh càng tốt mà là xác định rõ nhiệm vụ của mỗi kênh trong cùng hành trình khách hàng.

Các loại marketing khác nhau chủ yếu ở cơ chế tiếp cận khách hàng, chứ không chỉ ở tên nền tảng được sử dụng. Marketing truyền thống tạo độ phủ rộng; SEO và quảng cáo tìm kiếm khai thác nhu cầu đã thể hiện; social media và influencer có thể tạo nhu cầu; content cung cấp thông tin để khách hàng đánh giá; email, CRM và relationship marketing duy trì quan hệ sau những điểm tiếp xúc ban đầu.

Vì các hình thức có thể chồng lấn, doanh nghiệp nên bắt đầu từ mục tiêu và hành vi khách hàng rồi mới chọn kênh. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng triển khai nhiều hoạt động marketing cùng lúc nhưng không xác định được mỗi hoạt động đang đóng góp vào giai đoạn nào của quá trình thu hút, chuyển đổi và giữ chân khách hàng.

Digital marketing có phải là một loại marketing riêng không?

Có, nhưng digital marketing đồng thời là một nhóm khái niệm rộng. SEO, quảng cáo tìm kiếm, social media, email, affiliate và nhiều hoạt động trực tuyến khác đều có thể được xem là các nhánh của digital marketing.

Content marketing và SEO marketing có giống nhau không?

Không. Content marketing tập trung tạo và phân phối nội dung có giá trị, còn SEO tập trung giúp nội dung và website có khả năng xuất hiện trước nhu cầu tìm kiếm tự nhiên. Một nội dung có thể đồng thời phục vụ cả content marketing và SEO.

Một doanh nghiệp có nên sử dụng tất cả các loại marketing không?

Không cần. Mỗi kênh tạo thêm chi phí, dữ liệu và yêu cầu vận hành. Doanh nghiệp nên ưu tiên những hình thức có khả năng tiếp cận đúng khách hàng và hoàn thành một nhiệm vụ rõ ràng trong hành trình mua hàng trước khi mở rộng thêm kênh.